Η Δημοκρατία δε θα πρέπει να φοβάται την απλή αναλογική

Γράφει ο Βαγγέλης Αυγουλάς

Συνεργασίες και συνέργειες στην τοπική αυτοδιοίκηση

Η δημοκρατία γεννήθηκε στην Αθήνα και ανδρώθηκε στην Εκκλησία του Δήμου.

Με τοπική αφετηρία κατάφερε να διαδοθεί σε όλο τον κόσμο και να αποτελέσει το πολίτευμα για το οποίο έχουν γίνει αγώνες αγώνων σε όλη την υφήλιο. Ωστόσο, σήμερα η συζήτηση για τη μεταδημοκρατία και τους κλυδωνισμούς στους δημοκρατικούς θεσμούς, με το χάσμα μεταξύ των τελευταίων και των πολιτών να αμβλύνεται, γίνεται όλο και πιο έντονη. Η δημοκρατία άνθισε σε τοπικό επίπεδο, κι εκεί πρέπει να την ξανακερδίσουμε.

Η υπεράσπιση της δημόσιας συμμετοχής, η ενεργοποίηση συμμετοχικών προϋπολογισμών, η ενίσχυση τοπικών δημοψηφισμάτων, η εισαγωγή θεμάτων προς συζήτηση στο Δημοτικό Συμβούλιο με πρωτοβουλία πολιτών, η θεσμοθέτηση τοπικών συνελεύσεων σε τοπικές κοινότητες και στη γειτονιά, είναι ορισμένες μόνο θεσμικές καινοτομίες του μεταρρυθμιστικού πλαισίου που θέτει ο «Κλεισθένης» στην κατεύθυνση της ενίσχυσης των πολιτικών δικαιωμάτων και της ενεργοποίησης των πολιτών.

Ελπιδοφόρα μηνύματα σε μια περίοδο κρίσης των θεσμών που χρονίζει. Αλλά, θεμελιώδης και βασική προϋπόθεση για να ισχύουν όλα τα παραπάνω, είναι η προηγούμενη συνεννόηση, συνεργασία και συνέργεια σε επίπεδο Δημοτικού Συμβουλίου. Η απλή αναλογική για την εκλογή δημοτικών και περιφερειακών συμβούλων, δεν αποτελεί απλώς μια νομοθετική ρύθμιση. Αποτελεί θεσμική καινοτομία και δημιουργική πρόκληση σύνθεσης. Είναι η ευθύνη που έχουμε όλοι όσοι βάζουμε τον πήχη ψηλά και θέλουμε να προσφέρουμε στον τόπο μας. Η ευθύνη συνάμα και η ευκαιρία να καταφέρουμε να αποδείξουμε ότι η πραγματική αποκέντρωση δομών και λειτουργιών του κράτους και η ενίσχυση του ρόλου της αυτοδιοίκησης α΄ και β΄ βαθμού μπορεί να επιτευχθεί. Βασικό συστατικό της επίτευξης αυτού του στόχου θα είναι η κουλτούρα της συνεργασίας, η οποία έστω και αναγκαστικά σε κάποια παραδείγματα Δήμων και Περιφερειών, θα αποτελεί πια δεδικασμένο. Η αντιπολίτευση αποκτά πλέον πιο ουσιαστικό και πιο ενεργό ρόλο, ενώ το μπόνους των εδρών που καταργείται για την πλειοψηφούσα δημοτική παράταξη, της αφαιρεί το «προνόμιο» της αλαζονείας μες στο δημοτικό συμβούλιο, κάτι που τα τελευταία χρόνια είχαμε δει δυστυχώς να παγιώνεται.

Το διακύβευμα της εφαρμογής της απλής αναλογικής

Η απλή αναλογική, ως συνθήκη πλήρους αποτύπωσης της λαϊκής βούλησης, θα συνταράξει παγιωμένες πολιτικές πρακτικές, θα αποκεντρώσει το μέχρι σήμερα Δημαρχοκεντρικό μοντέλο και θα συμβάλει στη δημιουργία πολυσυλλεκτικών και συμμετοχικών αυτοδιοικητικών σχημάτων. Παράλληλα, θα δώσει την ευκαιρία και το κίνητρο σε πολίτες που είναι ενεργοί και επιθυμούν να αναπτύξουν δημιουργικές παρεμβάσεις για τον τόπο τους, να συμμετέχουν σε σχηματισμούς και να εκλεγούν χωρίς η εύνοια του εκάστοτε Δημάρχου να είναι προαπαιτούμενη.

Κάθε αλλαγή στον τρόπο διοίκησης και λήψης αποφάσεων δεν είναι πάντοτε ευπρόσδεκτη. Η μετάβαση στο νέο μοντέλο έχει βρει σθεναρές αντιδράσεις από πολλούς αυτοδιοικητικούς. Σε πολλές περιπτώσεις κυριαρχεί ο φόβος. Αλλά, παραφράζοντας λίγο τον Καζαντζάκη, θα ήθελα να απαντήσω στον φόβο αυτό. Αν μπορείς κοίταξε τον φόβο με άλλα μάτια (κατάματα) και ο φόβος θα φοβηθεί και θα φύγει.

Μόλις διώξουμε το φόβο, στο τέλος της ερχόμενης τετραετίας θα έχουμε καταφέρει να δημιουργήσουμε ένα νέο πολιτικό τοπίο, διαμορφώνοντας νέες αυτοδιοικητικές οντότητες, ενισχύοντας τον πολιτικό πολιτισμό και κερδίζοντας ενημερωμένους ενεργούς πολίτες.

Είναι εντυπωσιακό πως στην Ελλάδα που γέννησε τη Δημοκρατία, οι πολιτικές συνεργασίες φαντάζουν βουνό. Αν αναλογιστούμε το Σκανδιναβικό μοντέλο, τις Η.Π.Α. όπου η συνεργασία είναι επιτακτική σε κρίσιμα εθνικά και κοινωνικά ζητήματα, την ομοσπονδιακή Γερμανία της αποκέντρωσης και της συνεργασίας, ίσως τελικά δεν είναι τόσο δύσκολο να συνεργαστούμε κι εμείς εδώ σε τοπικό επίπεδο.

Η μεγαλύτερη πρόκληση είναι προ των πυλών. Το αποτέλεσμα των συνεργασιών; Θα κριθεί το 2023.

Βαγγέλης Αυγουλάς

Πρόεδρος Οίκου Ναύτου,
Δικηγόρος, Τ. Αντιδήμαρχος Ιλίου,
Μέλος της Επιτροπής Υγείας και Κοινωνικής πρόνοιας της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος,
Τακτικός Εκπρόσωπος στην Ελλάδα της Διεθνούς Οργάνωσης VIEWS για νέους με προβλήματα όρασης

Πηγή: www.topontiki.gr